دنیای اقتصاد- برزین جعفرتاش: در گفتمان اقتصادی رسمی چند سال اخیر کشور موضوعاتی مانند حمایت از تولید، مصرف کالای ایرانی و تقویت اقتصاد ملی بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند. البته سابقه این نوع دغدغهها به بیش از یک قرن قبل بازمیگردد. برای مثال تاکید قائممقام فراهانی برای داشتن توازن واردات و صادرات گمرکی باعث تنفر فرستادگان روس و انگلیس از او شد و در نهایت بر اثر توطئه سفیر انگلستان و برخی درباریان ایران بهقتل رسید.
منظور از سیاست صنعتی بهطور دقیقتر سیاست صنعتی گزینشی است. سیاستهای صنعتی انتخابی به سیاستهایی اطلاق میشوند که با هدف ارتقای رفاه اقتصاد ملّی در بلندمدت، توسعه برخی صنایع یا بخشها را نسبت به سایرین ترجیح میدهد. این رویکرد با طیفی از سیاستها میتواند دنبال شود، مانند یارانههای تجاری، مجوزها، و مدیریت تخصیص اعتبار و سرمایه، قیمتها، و سرمایهگذاری.
دستگاه بروکراسی ژاپن دارای اقتصاددانان بروکراتی است که به کانچو اکونومیسوتو مشهورند و به شدت ناسیونالیست هستند و تنها به توسعه بلندمدت این کشور می اندیشند. این گروه از اقتصاددانان در جای جای نهادهای دولتی و بخش خصوصی ژاپن کار گذاشته شدهاند. اقتصاددانان ژاپنی به سیاستهای برنامهریزی و برتری آن بر مکانیسم بازار اطمینان داشتند.
ایجاد بنگاههای بزرگ و گروههای چند کسبوکاری در چین از اقداماتی بود که در دوران پس از مائو برای ایجاد مقیاس اقتصادی در بنگاههای اقتصادی آغاز شد. اصطلاح گروه کسب و کاری برای نخستین بار در سال ۱۹۸۶ در اسناد رسمی چین دیده میشود.
ها-جون چانگ، متولد 1963 در کره جنوبی، یک اقتصاددان مستقر در دانشگاه کمبریج (حالا در دانشگاه سوآز) و متخصص توسعه است. او که بهخاطر دیدگاههای هترودوکساش شناخته میشود، نویسنده چندین کتاب، از جمله انداختن نبردبان (2002) و نیکوکاران نابکار: افسانه تجارت آزاد و تاریخچه رمزآلود (2008) است. در دیگر کتاب خود، 23 چیزی که درباره سرمایهداری به شما نمیگویند (الن لین، چانگ بسیاری از اسطورههای محترم بازار آزاد را بیاعتبار میکند. او در یک فصل میگوید: "ماشین لباسشویی دنیا را بیشتر از اینترنت تغییر داد."
یکی از مهمترین انتقادات به سیاست صنعتی، ماهیت گزینشی و تبعیضآمیز آن است. در این مطلب نه چندان بلند، ها-جون چانگ، اقتصاددان توسعه پس از تعریف سیاست صنعتی گزینشی، به این انتقادات پاسخ میدهد.
داستان توسعه کُلُنی کوچک غرب در خاورمیانه خالی از عناصر مشترک و معمول داستانهای توسعه صنعتی نیست؛ شروع توسعه از طریق حمایتگرایی و جایگزینی واردات و در ادامه بکارگیری انواع سیاستهای صنعتی و حمایت از انتقال فناوری و دانش تولیدی به داخل کشور. در این مطلب تجربه توسعه صنعتی اسرائیل مرور میشود.
هیئت بزرگ برزیلی که به چین سفر کرد شامل انبوهی از تجار، هفت وزیر، پنج فرماندار ایالت، 27 قانونگذار و البته رئیس جمهور لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا بود. در حالی که نظرات لولا در مورد جنگ در اوکراین شاید بیشترین بازتاب را در مطبوعات غربی دریافت کرد، این سفر همچنین روابط دولت او با بزرگترین شریک تجاری خود را تغییر داد.