دنیایاقتصاد - برزین جعفرتاش: بیش از یک دهه است که سیاست صنعتی به عرصه سیاستگذاری کشورها بازگشته؛ کشورهای در حال توسعه و حتی کشورهای توسعهیافته به طور فزایندهای و به دلایل مختلف، از جمله برای سرعت بخشیدن به صنعتی شدن، توسعه صنایع سبز، ایجاد مشاغل خوب، مسائل ژئوپلیتیک و زنجیره تامین از سیاست صنعتی استفاده میکنند.
یارانههای مالی برای توسعه صادرات که معمولا توسط آژانسهای اعتباری توسعه تجارت ارائه میشود، یکی از ابزارهای مهم سیاست صنعتی است. این گزارش تاثیر تعطیلی آژانس صادرات و واردات ایالات متحده (EXIM) از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ را بر عملکرد فروش شرکتهای صادراتی مورد بررسی قرار میدهد.
برای چندمین بار در کشور سند توسعه صنعتی در حال نوشته شدن است و ظاهرا در مراحل پایانی نگارش و تصویب قرار دارد. در نسخه اولیه این سند که با عنوان «پیشدرآمد نقشه راهبردی صنعتی و ارتقای رقابتپذیری تولید داخل» منتشر شده به نظر میرسد که 18 رشته فعالیت در ده رسته صنعتی انتخاب شده است.
دنیای اقتصاد - برزین جعفرتاش: در مورد دلایل موفقیت اقتصادی دهه 40 مباحث کلی زیادی مطرح شده است، ولی کمتر به جزئیات موضوع و سیاستهای بکار گرفته شده پرداخته شده است. در این مطلب مهمترین ویژگیهای سازمانی و سیاستی حکمرانی اقتصادی دهه چهل ارائه میشود. در این مطلب مسائلی از قبیل تکنوکراتهای اقتصادی، ویژگیهای حمایت از تولید، روابط دولت با بخش خصوصی و توانمندی انتظام در دهه 40 مورد توجه قرار گرفته است. این دوره بهویژه از نظر کیفیت تکنوکراسی و سیاستگذاری صنعتی حاوی نکات ارزشمندی برای سیاستگذاران اقتصادی کشور است.
یکی از مناقشهانگیزترین مباحث سیاست صنعتی انتخاب صنایع هدف به منظور تخصیص منابع است. سوال اصلی این است که دولتها با چه منطقی بایستی از بعضی بخشهای اقتصادی حمایت کنند. در این مطلب کوتاه، اینکه الگوی کشورهای توسعه یافته امروز صنایع چه کشورهایی بودند ارائه میشود.
از آنجایی که ایالات متحده سیاستهای صنعتی را برای تامین منافع ملی خود دنبال میکند و چین به مدل اقتصادی دولتمحور خود پایبند است، همکاری دستور روز نخواهد بود. اما اگر هر دو کشور تشخیص دهند که سیاستهای آنها نه خیلی متفاوت است و نه لزوما برای طرف مقابل مضر، ممکن است شرایط کمی آسانتر شود.
آلیس امسدن مدل نوآوری شومپیتر را برای کشورهای درحالتوسعه زیر سؤال برد. به باور او رشد اقتصادی در کشورهای درحالتوسعه وابسته به "یادگیری" و نه "نوآوری" است. یادگیری فرآیندی است که طی آن کشورهای دنبالهرو فنآوری و قابلیتهای سازمانی را از کشورهای پیشرفته جذب میکنند. نکته اصلی در کشورهای درحالتوسعه یادگیری تولید محصولاتی است که پیشتر در کشورهای دیگر تولید میشده.
در این مطلب قصد داریم ورای توجیهات نظری (چرا) سیاست صنعتی، درباره اصول مرتبط با «چه چیز» و «چگونه» صحبت کنیم. اصول مطرحشده بر اساس ترکیبی از درسهای گذشته و مباحث معاصر این حوزه است و بایستی بهعنوان نتایج تجربی دیده شوند.